4.5 Onzekerheid en vreugde

Een slotgebed op Yom Kippoer, gecomponeerd door Gersjom rond het jaar 1000 dus nog voor de kruistochten en antisemitische waanzin die over Europa zou spoelen, kent de zinsnede ‘Alleen deze Tora is overgebleven.’ Het lijkt erop dat de dreiging aangevoeld wordt. Met ‘deze Tora’ en heel vaak met inderdaad alleen dat, heeft het Joodse volk rondgetrokken, niet wetend wat de volgende dag, de volgende machthebber, de volgende periode brengen zou. In deze Tora vonden de Joden hun steun en vreugde, en reden om een feestdag aan de feestkalender toe te voegen: Simchat Tora. De dag dat de jaarlijkse cyclus van Tora lezingen wordt besloten wordt gemarkeerd en krijgt als naam ‘vreugde van de Tora’. Een feest dat zijn oorsprong heeft in de negende eeuw1. Zo klinkt uit de donkere tijd in Europa een Joodse stem die oproept tot vreugde, want wij hebben ‘deze Tora’. En daar waar het gangbaar is te denken dat mensen ‘geluk’ nastreven, benadrukt de Tora niet geluk, maar vreugde als uitdrukking van positieve emotie. In parasha Reëe komt het woord zeven keer voor. Daar waar geluk individueel ervaren kan worden, is vreugde collectief. En waar geluk een overall beoordeling is, kan vreugde op een bepaald moment beleefd worden.
Het opvallende is dat vreugde niet zozeer gekoppeld is aan Pesach of Shavu’ot, maar aan Sukkot dat herinnert aan de woestijnreis. Deze vreugde is niet een uiting op grond van omstandigheden, maar een vreugde die zijn oorsprong heeft in geloof in God en Zijn Aanwezigheid bij Zijn volk, ook in de woestijn.

Ter bespreking

  1. Vragen/opmerkingen?
  2. Hoe zou je het bijbelse woord Simchat kunnen vertalen of definiëren, zodat het los komt van de ‘platte’ betekenis die dit woord in ons taalgebruik doorgaans heeft?
  3. Spreekt het Nieuwe Testament ook over deze vreugde?

  1. Ontstaan Simchat Tora (bron: https://www.britannica.com/topic/Simchat-Torah) History
    Simchat Torah is not mentioned in the Hebrew Bible or in rabbinic texts such as the Talmud. Public recitation of the Torah during Sukkot was ordained in Deuteronomy 31, and the Talmud suggests that public readings of the Torah were more frequent through the Jewish religious year. The schedule of Torah readings differed across communities in the ancient world. Babylonian Jews in approximately the 5th or 6th centuries CE worked out an annual cycle of 54 portions (parashot) that concluded on the second day of Shemini Atzeret, and gradually this annual reading cycle became widely adopted. By approximately the 11th century, Simchat Torah developed organically among Jewish communities as a way to celebrate this completion of the Torah reading cycle. In Europe in the 12th century it also became customary to recommence from the beginning the cycle of readings as part of Simchat Torah. This practice of both ending and beginning the readings is taken to symbolize the importance and pleasure of continual Torah study.
    Voor meer gedetailleerde beschrijving zie https://jewishencyclopedia.com/articles/13735-simhat-torah↩︎